МЕТОДОЛОГИЧЕСКИЕ ПОДХОДЫ К ИЗУЧЕНИЮ КАЗАХСКОЙ ДРАМАТУРГИИ В ОТЕЧЕСТВЕННОМ ЛИТЕРАТУРОВЕДЕНИИ 1960–1980-Х ГОДОВ

Аңдатпа

Мақалада 1960–1980 жылдардағы отандық әдебиеттану ғылымында қалыптасқан қазақ ұлттық драматургиясын зерттеудің негізгі тәсілдері қарастырылады. С. Ордалиев, Ә. Тәжібаев, М. Дүйсенов, Е. Жақыпов және Р. Нұрғали еңбектерін талдауға баса назар аударылады, бұл еңбектерде Қазақстандағы драматургия жанры дамуының маңызды кезеңдері, оның тарихи-әлеуметтік контекстпен байланысы, ұлттық фольклорлық дәстүрлер мен сол кезеңдегі эстетикалық ізденістері айқындалған. Авторлар әрбір зерттеушінің қосқан үлесіне шолу жасай отырып, олардың тұжырымдамаларындағы ортақ әдіснамалық бағыттарды, ішкі ерекшеліктер мен эвристикалық әлеуетті айқындауға ұмтылады. Жанрлық эволюция мәселелеріне, драматургиялық қақтығыстардың (конфликтілердің) типологиясына, сондай-ақ фольклорлық-эпикалық материалдың сахналық шығарма құрылымына интеграциялануына (кірігуіне) ерекше назар аударылған.

Қарастырылып отырған зерттеулер тарихи-дескриптивті (сипаттамалық) талдаудан бастап, ұлттық болмыстың құндылық негіздерін ашатын трагедиялық қақтығыстың философиялық герменевтикасына дейінгі кең ауқымды интерпретацияларды қамтиды.

Мақаланың шолу сипаты қазақ әдебиетіндегі драма жанрына деген ғылыми көзқарастың қалыптасу динамикасын айқындауға мүмкіндік беретін салыстырмалы талдау элементтерімен ұштасады. Ұсынылған пайымдаулар қазақ театрының тарихы мен поэтикасы саласындағы алдағы зерттеулерге, сондай-ақ ұлттық бірегейлік пен Орталық Азиядағы мәдени сана трансформалануы туралы кеңірек гуманитарлық пікірталастарға негіз бола алады.