REINTERPRETING THE FAIRY TALE: MODERN TRENDS IN KAZAKHSTANI CHILDREN’S LITERATURE

Аңдатпа

Қазіргі қазақ балалар әдебиеті ұлттық баяндау дәстүрінің эволюциясын, фольклорлық және авторлық формалардың өзара ықпалдастығы арқылы, ертегі жанры поэтикасының жаңғыруы негізінде айқын көрсетеді. Мақалада заманауи балалар шығармаларының эстетикалық, символикалық және идеялық қырлары олардың нарративтік құрылымдары, мифопоэтикалық бейнелері мен жанрлық трансформациялары тұрғысынан қарастырылады. «Ертегілік дүниетаным» ұғымы психологиялық немесе педагогикалық емес, этикалық құндылықтар мен архетиптік бейнелерді, ұлттық мәдени жадты бейнелейтін әмбебап көркем форма ретінде түсіндіріледі. Зерттеу герменевтикалық, тарихи-функционалдық және салыстырмалы-типологиялық әдістерге сүйене отырып, қазіргі қазақ балалар прозасы мен поэзиясының дамуының негізгі бағыттарын анықтайды. Олардың қатарында фольклорлық және қазіргі көркем тілдің синтезі, архетиптік құрылымдардың өзгеруі, гуманистік және экологиялық идеялардың күшеюі, сондай-ақ ұлттық идентификация үдерістерінің көркем бейнеленуі бар. Ертегі жанрының поэтикасын жаңарту ұлттық бірегейлікті іздеумен, дәстүр мен модерннің тоғысуымен және көркем кеңістіктің  кеңеюімен  байланысты бейнелерді.

Қазіргі қазақ жазушылары рухани және көркем мұраны сақтап қана қоймай, оны жаңа эстетикалық деңгейде дамытады, этико-эстетикалық үйлесімділікті және мәдени сабақтастықты айқындай отырып, ұлттық қиялдың көпқырлы көркем кеңістігін жасайды. Осы бағытта ертегі дәстүрлі мұра мен қазіргі мәдени тәжірибені байланыстыратын берік рухани үндестікті ашып көрсететін поэтикалық әлем моделі ретінде танылады.