АВТОРСКАЯ СТРАТЕГИЯ В МАЛОЙ ПРОЗЕ УМИТ ТАЖКЕН

Аңдатпа

Мақала қазіргі қазақстандық прозасындағы авторлық стратегия мәселесіне арналған. Мұнда «авторлық стратегия» терминінің мағынасын және оны зерттеудің әртүрлі тәсілдерін, қазіргі прозадағы авторлық стратегияны білдіру формалары мен тәсілдерін ашады. Көрсетілген тақырыпты шешуге авторлық стратегия мәселесі контекстінде автор шығармашылығы мен шығармаларды талдаудың заманауи әдістерінің жеткіліксіз зерттелуі негіз болып табылады. Айтылған тақырып тұрғысынан ең үлкен қызығушылық – классикалық әдебиет дәстүрлері мен жаңа, постмодернистік әңгімелеу әдістерін үйлестірген Үміт Тәжкеннің шағын прозасы.

Ү.Тәжкен әңгімелерінің тақырыптары өте алуан түрлі: тарих ағымындағы адам мен адамдардың тағдыры, қазіргі посткеңестік дәуірдегі адамгершілік пен әдет-ғұрыптар. Жазушы прозасының жетекші жанры – оқиғаның өте қысқалығымен және сюжеттік мазмұндылығымен сипатталады.

Автордың стратегиясы сюжеттік құрылыста, тақырып таңдауда, кейіпкер, стиль және оқиғаларды бейнелеудің тілдік құралдарында көрінеді.

Ү.Тәжкеннің әрбір әңгімесі – оқырманмен диалог, қазіргі қоғамның өзекті мәселелері, адам тағдырының толғаныстары, өмірдің мәні, қоғамның рухани құндылықтары туралы автордың өзіндік ой-толғамдары туралы ашық әңгіме.

Ү.Тәжкеннің шағын прозасында әдебиет пен өнердің әртүрлі жанрларына тән қасиеттер ұштасады. Осы тұрғыдан қарағанда, оның әңгімелерін метапроза, ал әңгімені метаәңгіме деп сипаттауға болады.