ТІЛ МЕҢГЕРТУДЕ ДИАЛОГТАРДЫҢ ДЕҢГЕЙЛІК ДИНАМИКАСЫ
DOI:
https://doi.org/10.55808/1999-4214.2025-1.05Кілт сөздер:
Сөйлеу, психологиялық алғышарттарды талдау, сөздік қарым-қатынас, коммуникабельділік, диалогтар, деңгей.Аңдатпа
Мақалада шетелдік студенттерге қазақ тілін меңгертудегі диалогтардың деңгейлік меңгерту динамикасы туралы сөз болады. Қазақ тілін оқитын шетелдік студенттердің сөйлеуін қалыптастыру мәселелері қарастырылады. Сөйлеуге үйретудің психологиялық мәселелері сөз болады. Сөйлеу үшін қажетті жайттардың арасындағы диалогтарды деңгейлік меңгерту мәселесіне және оның компоненттеріне назар аударылады. Шетелдік студенттердің сөйлеуін белсендірудің тиімді жолдарын табу және оларды тілдік ортаға тез енгізу - қазақ тілін шет тілі ретінде меңгертудегі негізгі бағыттардың бірі. Оқудың түрлі кезеңдеріне тиесілі түрлі әдістемелік ұсыныстар берілген. Айтылымның тілдік қана емес, сондай-ақ мазмұнды жағына да назар аударылады. Сөйлеуге үйрету үшін көрнекі нысандар, диалогтар мен полилогтарды қолдану ұсынылады. Мақалада ұсынылған жаттығулардың жүйесі ауызша сөйлеуді дамытуға көмектеседі. Мұнда ең алдымен айтылымның туындауы, оның коммуникативтік мәні мен тілдің нормасына сай келуі дамытылады. Диалогқа үйретуде бір жағынан репликалардың кезектесе алмасуына үйрету көзделсе, екінші жағынан жағдаяттың өзгеруі көрінетін қарым-қатынасқа түсуге, диалогтық сөйлеуге үйрету көзделеді.