ОСОБЕННОСТИ ПЕРЕВОДА СТИЛИСТИЧЕСКИХ СРЕДСТВ В ХУДОЖЕСТВЕННОМ ПРОИЗВЕДЕНИИ (НА МАТЕРИАЛЕ ПОВЕСТИ ДЖЕКА ЛОНДОНА «БЕЛЫЙ КЛЫК»)

Аңдатпа

Бұл мақалада Джек Лондонның ағылшын тіліндегі «Ақ азу» көркем шығармасынан орыс тіліне тікелей аударма және қазақ тіліне қайталама аударма негізінде стилистикалық құралдарды беру ерекшеліктері талданған. Ағылшын тіліндегі шығармалардың қазақ тіліндегі аудармаларының пайда болуымен олардың барабар аудармасына қажеттілік артады. Кез-келген көркем шығармада автордың көркемдік ниетін бейнелеудің ең тиімді құралы стилистикалық құралдар болып табылады, осыған байланысты стилистикалық құралдардың экспрессивті және әсер ететін функцияларын жүзеге асыруға ықпал ететін лингвомәдени айырмашылықтар жағдайында оларды аударудың мүмкін нұсқаларын талдау өзекті болып көрінеді. Үздіксіз іріктеу әдісі негізінде стилистикалық құралдар бөлініп, талданды, олардың ішінде метафора мен салыстыру кең таралған. Оларды аударма тіліне беру кезінде баламалы, сөзбе-сөз, антонимдік аудармалар, тұтас түрлендіру, төмендету және қосу әдістері қолданылды. Зерттеу нәтижелері бойынша салыстырылатын тілдердің тілдік, сөйлеу және мәдени жүйелеріндегі айырмашылықтар көрсетілді. Талданатын тілдердегі аталған айырмашылықтар аудармашыға белгілі бір қиындықтар туғызады, өйткені олар зерттелетін тілдердің ерекшеліктерін ескере отырып, сапалы, кәсіби аударманы орындау үшін тапсырмаларды орындауды қамтиды. Зерттеудің практикалық маңыздылығы мынада: материалдар мен тұжырымдарды аударма теориясы мен практикасы, ағылшын, орыс және қазақ тілдерінің стилистикасы курстарында, сондай-ақ стилистикалық құралдарды бір тілден екінші тілге берудің қиындықтарын түсіну үшін қолдануға болады.